Đổi mới tư duy phát triển vùng, tổ chức lại không gian phát triển
Nghị quyết được ban hành trên cơ sở đánh giá kết quả thực hiện các nghị quyết của Bộ Chính trị khóa XIII về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh tại 6 vùng kinh tế - xã hội. Bên cạnh những kết quả đạt được, Nghị quyết chỉ rõ phát triển các vùng chưa đạt mục tiêu đề ra; nguồn lực xã hội chưa được khơi thông và phát huy hiệu quả; quy hoạch còn chồng lấn, thiếu đồng bộ, thiếu liên kết; kết cấu hạ tầng vẫn là một điểm nghẽn; hành lang kinh tế, cụm liên kết ngành còn chậm phát triển; một số đô thị lớn, cực tăng trưởng chưa phát huy được vai trò hạt nhân, lan tỏa; liên kết vùng còn yếu và chưa hiệu quả.
Trên cơ sở đó, Nghị quyết yêu cầu đổi mới mạnh mẽ mô hình phát triển, mô hình tăng trưởng; kiến tạo, dẫn dắt, khơi thông và kích hoạt các nguồn lực; phát huy nội lực là cơ bản, chiến lược, lâu dài, quyết định, kết hợp hiệu quả với ngoại lực, bảo đảm phát triển nhanh, bền vững.
Đồng thời, tổ chức lại không gian phát triển quốc gia thống nhất trên cơ sở xác định rõ vai trò, vị trí, chức năng, lợi thế, bản sắc và sứ mệnh phát triển của từng vùng trong tổng thể phát triển đất nước theo hướng bền vững; phát huy liên kết, bổ trợ và lan tỏa giữa các vùng, vùng động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, chuỗi đô thị và các trung tâm kinh tế.
Một điểm mới nổi bật là tổ chức không gian phát triển kinh tế - xã hội của vùng theo hướng đa tầng, đa cực, liên kết đồng bộ đất liền, vùng biển, vùng trời, không gian ngầm, không gian số và các không gian phát triển mới. Việc tổ chức không gian phát triển được chuyển từ chủ yếu theo địa giới hành chính sang theo chức năng, tiềm năng, lợi thế, điều kiện tài nguyên, môi trường và các mối liên kết vùng, liên kết ngành, tiểu vùng, địa phương.
Phát huy vùng động lực, cực tăng trưởng và hành lang kinh tế
Nghị quyết xác định cơ chế liên kết, điều phối vùng thật sự mạnh, thực chất, hiệu quả là khâu đột phá; bảo đảm đồng bộ, liên thông trong quy hoạch, đầu tư, phát triển hạ tầng, dữ liệu và phân bổ nguồn lực; xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, địa phương, hài hòa lợi ích giữa địa phương, vùng và quốc gia.
Cùng với đó, hình thành và phát triển các hành lang kinh tế, kết nối hiệu quả các vùng động lực, cực tăng trưởng quốc gia; bố trí không gian phát triển các tiểu vùng và địa phương phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và mục tiêu của các cực tăng trưởng. Các hành lang kinh tế được đầu tư để tạo thành những trục kết nối giao thông và không gian kinh tế, kết nối các trung tâm kinh tế, đô thị và cảng biển quan trọng.
Nghị quyết cũng nhấn mạnh phát triển hệ thống đô thị theo hướng hình thành các cực tăng trưởng, hành lang kinh tế - đô thị, trung tâm kinh tế và đô thị động lực có vai trò dẫn dắt, lan tỏa trong vùng và giữa các vùng.
Hình thành động lực tăng trưởng mới
Nghị quyết định hướng đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng của các vùng theo hướng phát triển kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu, trục xuyên suốt trong phát triển vùng.
Cùng với đó, xác định các động lực tăng trưởng mới phù hợp với từng vùng; đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi cơ cấu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; phát triển kinh tế biển theo hướng hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao; quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả, bền vững tài nguyên và không gian biển gắn với bảo vệ môi trường, bảo tồn hệ sinh thái biển.
Nghị quyết đồng thời chú trọng phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, đồng bộ, liên vùng; phát triển các thị trường khoa học - công nghệ, vốn và lao động; khuyến khích các ngành, lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Hướng tới không gian phát triển hiện đại, xanh và bền vững
Nghị quyết đặt tầm nhìn đến năm 2045, các vùng phát triển và vận hành theo phương thức của kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế dữ liệu, kinh tế tuần hoàn; kết cấu hạ tầng đồng bộ, thông minh, xanh, an toàn, có khả năng chống chịu cao và kết nối thông suốt.
Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chính của tăng trưởng và phát triển; liên kết giữa các địa phương trong vùng và giữa các vùng được tăng cường; môi trường sinh thái bền vững; quốc phòng, an ninh hiện đại, tự chủ, tự cường, vững mạnh; xã hội phát triển kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa.
Đối với Đà Nẵng, Nghị quyết xác định: “Phát huy vai trò hạt nhân dẫn dắt của Thủ đô Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Đà Nẵng và các đô thị lớn trong thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.” Đây là một trong những nội dung trực tiếp liên quan đến thành phố trong định hướng tổ chức không gian phát triển quốc gia mới.
Nghị quyết số 27-NQ/TW thể hiện bước phát triển mới trong tư duy tổ chức không gian phát triển quốc gia, hướng tới khai thác hiệu quả hơn tiềm năng, lợi thế của từng vùng, tăng cường liên kết, phát huy các vùng động lực, cực tăng trưởng và hành lang kinh tế, qua đó tạo thêm không gian và động lực cho phát triển đất nước nhanh, bền vững
Nguồn:
Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới
Xem toàn bộ Nghị quyết tai đây: https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/nghi-quyet-so-27-nq-tw-ve-phat-trien-cac-vung-va-to-chuc-khong-gian-phat-trien-quoc-gia-trong-giai-doan-moi-119260831221104171.htm