Khơi dậy tinh thần tiên phong, đổi mới, dám nghĩ, dám làm
Nghị quyết đánh giá, qua 5 năm thực hiện Kết luận số 14-KL/TW ngày 22/9/2021 của Bộ Chính trị, nhận thức và trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên được nâng lên; tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung từng bước trở thành động lực quan trọng trong lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, điều hành. Một số ngành, địa phương đã triển khai các mô hình thí điểm, cách làm sáng tạo, đột phá, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, vướng mắc từ cơ sở.
Tuy nhiên, Nghị quyết cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế như nhận thức và trách nhiệm chưa đồng đều; cơ chế bảo vệ cán bộ chưa cụ thể; vẫn còn tình trạng cán bộ cầm chừng, e ngại rủi ro, sợ sai, đùn đẩy trách nhiệm, né tránh công việc, nhất là trong những lĩnh vực mới, khó, nhạy cảm, tiềm ẩn rủi ro cao. Việc kiểm tra, giám sát, tổng kết và nhân rộng các mô hình mới, cách làm hay chưa được quan tâm đúng mức.
Từ thực tiễn đó, Nghị quyết khẳng định dấn thân, đổi mới, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung là phẩm chất cốt lõi, trách nhiệm chính trị và yêu cầu tự thân của cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới. Đồng thời, lấy kết quả, sản phẩm cụ thể, hiệu quả thực thi, khả năng tháo gỡ điểm nghẽn và mức độ hài lòng của Nhân dân, doanh nghiệp làm thước đo để đánh giá.
Khuyến khích đổi mới phải đi đôi với kiểm soát quyền lực
Một điểm quan trọng của Nghị quyết là đặt việc tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ đổi mới, sáng tạo trong mối quan hệ chặt chẽ với hoàn thiện thể chế, phân cấp, phân quyền, quản trị rủi ro và trách nhiệm giải trình.
Nghị quyết nêu cơ chế giao quyền - giám sát thực thi - quản trị rủi ro - đánh giá bằng kết quả, đồng thời yêu cầu phân định rõ giữa đổi mới, sáng tạo với vi phạm. Đối với những rủi ro khách quan, sai sót trong quá trình đổi mới, thử nghiệm, có thể xem xét miễn trừ, giảm nhẹ trách nhiệm trên cơ sở đánh giá đầy đủ bối cảnh thực tiễn và đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, trước hết.
Cùng với đó, Nghị quyết nhấn mạnh phải kiên quyết ngăn chặn và xử lý nghiêm hành vi lợi dụng danh nghĩa đổi mới, sáng tạo, dấn thân, đột phá để hợp thức hóa sai phạm, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, lợi ích nhóm; vi phạm nguyên tắc của Đảng, pháp luật của Nhà nước hoặc xâm phạm lợi ích quốc gia - dân tộc, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của tổ chức, cá nhân.
Lấy kết quả thực chất làm thước đo
Nghị quyết yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương pháp, lề lối làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; chuyển từ tư duy quản lý hành chính, phục tùng máy móc sang tư duy kiến tạo, hành động, chủ động giải quyết công việc, lấy sản phẩm, kết quả và hiệu quả thực tế làm thước đo chủ yếu.
Trong công tác cán bộ, Nghị quyết xác định lấy sản phẩm, hiệu quả công việc, năng lực tháo gỡ điểm nghẽn, giải quyết việc khó, việc mới, việc tồn đọng kéo dài và mức độ hài lòng của Nhân dân, doanh nghiệp làm thước đo chủ yếu; thực hiện cơ chế chọn người theo việc, giao việc để thử thách, lấy kết quả để đánh giá, sàng lọc cán bộ.
Đồng thời, cấp ủy, người đứng đầu phải thực sự nêu gương, khích lệ và bảo vệ tinh thần đổi mới, sáng tạo; tiên phong đảm nhận nhiệm vụ mới, khó, phức tạp; sâu sát cơ sở, tăng cường kiểm tra, giám sát, đối thoại với cán bộ cấp dưới và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn.
Nghị quyết số 24-NQ/TW được phổ biến đến chi bộ. Các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương có trách nhiệm chủ động quán triệt, cụ thể hóa Nghị quyết thành chương trình, kế hoạch, quy chế, quy định, quy trình phù hợp với thực tiễn; xác định rõ trách nhiệm, thẩm quyền, tiến độ thực hiện và thường xuyên kiểm tra, giám sát.