Công tác chính trị, tư tưởng phải theo sát thực tiễn
Công tác chính trị, tư tưởng có vai trò quan trọng trong việc giữ vững bản lĩnh chính trị, sự thống nhất về nhận thức và hành động trong Đảng; củng cố niềm tin, xây dựng sự đoàn kết, thống nhất và tạo động lực thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị.
Trong tình hình mới, yêu cầu đối với công tác này đòi hỏi ngày càng cao. Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, các nền tảng số và sự gia tăng nhanh chóng của các nguồn thông tin đã và đang tác động trực tiếp đến nhận thức, tư tưởng, tâm trạng của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Cùng với những thuận lợi, môi trường đó cũng đặt ra nhiều vấn đề mới, phức tạp, nhạy cảm, yêu cầu công tác chính trị, tư tưởng phải có khả năng thích ứng nhanh và chủ động hơn.
Quy định số 19-QĐ/TW đặt yêu cầu giữ vững bản chất cách mạng, đồng thời vận dụng linh hoạt, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới, phù hợp với thực tiễn của Việt Nam và sự phát triển của thời đại.
Công tác chính trị phải gắn với công tác tư tưởng, tổ chức, cán bộ, bảo vệ chính trị nội bộ, kiểm tra, giám sát và dân vận; đồng thời tăng cường quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội.
Một yêu cầu xuyên suốt được đặt ra là gắn công tác chính trị, tư tưởng với thực tiễn, khắc phục tình trạng biết, hiểu chủ trương nhưng không tổ chức thực hiện hoặc thực hiện không đến nơi đến chốn. Hiệu quả công tác chính trị, tư tưởng phải được thể hiện bằng sự chuyển biến trong nhận thức, thái độ, trách nhiệm và hành động.
Đổi mới phương thức công tác tư tưởng trong môi trường số
Một trong những nội dung đáng chú ý của Quy định số 19-QĐ/TW là yêu cầu đổi mới phương thức công tác tư tưởng theo hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, xây dựng cơ sở dữ liệu số; nâng cao năng lực truyền thông chính trị hiện đại; chủ động nắm, phân tích, dự báo diễn biến tư tưởng, tâm trạng xã hội; kịp thời định hướng dư luận xã hội, nhất là trong các vấn đề phức tạp, nhạy cảm.
Điều này cho thấy công tác tư tưởng không thể chỉ dừng ở việc truyền đạt thông tin một chiều mà phải chuyển mạnh sang chủ động nắm bắt, phân tích, dự báo và định hướng.
Quy định cũng đặt ra yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn để phân tích, dự báo xu hướng tư tưởng và dư luận. Đây là những công cụ mới hỗ trợ nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy trong điều kiện môi trường thông tin thay đổi nhanh chóng.
Cùng với ứng dụng công nghệ, yêu cầu cung cấp thông tin chính thống, khách quan, kịp thời cũng được đặt lên cao hơn. Không để xảy ra tình trạng chậm, muộn, thiếu thông tin; chủ động xây dựng môi trường truyền thông đúng pháp luật, an toàn, nhân văn, tích cực; nhận diện, dự báo, cảnh báo sớm và kịp thời có biện pháp ứng phó với thông tin xấu độc trong nội bộ và trên không gian mạng.
Như vậy, đổi mới công tác tư tưởng không chỉ là đổi mới cách truyền tải, mà còn là đổi mới cách nắm tình hình, cách phân tích vấn đề và cách định hướng tư tưởng, dư luận xã hội.
Học tập nghị quyết phải đi đến hành động
Quy định số 19-QĐ/TW đặt yêu cầu cấp ủy, người đứng đầu cấp ủy các cấp chịu trách nhiệm và trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền các nghị quyết của Đảng; bảo đảm cán bộ, đảng viên thuộc phạm vi quản lý được học tập, quán triệt và triển khai thực hiện.
Điểm quan trọng là việc học tập nghị quyết không được dừng ở việc “biết” và “nhớ”, mà phải tạo chuyển biến trong nhận thức và hành động.
Quy định yêu cầu đổi mới phương pháp nghiên cứu, học tập nghị quyết, tăng cường ứng dụng công nghệ, đa dạng hình thức truyền tải và phương pháp tiếp cận; chủ động thảo luận, đối thoại, vận dụng lý luận vào thực tiễn, bảo đảm phương châm:
“Hiểu sâu, hành động đúng, làm đến cùng”.
Cùng với đó, phải thường xuyên đánh giá kết quả nghiên cứu, học tập và sự chuyển biến trong nhận thức, hành động của tổ chức, cá nhân.
Điều này đặt ra một yêu cầu rất rõ: chất lượng công tác chính trị, tư tưởng phải được đo bằng hiệu quả thực tiễn, chứ không chỉ bằng số lượng hội nghị, số người tham gia hay kết quả kiểm tra nhận thức sau học tập.
Cấp ủy và người đứng đầu phải thực sự chịu trách nhiệm
Quy định số 19-QĐ/TW dành Chương II quy định về trách nhiệm của các cấp ủy đảng, trong đó Điều 6 xác định trách nhiệm của cấp ủy các cấp trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện; Điều 7 quy định về xây dựng ý thức tổ chức, kỷ luật, kỷ cương.
Theo đó, tập thể cấp ủy chịu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện thường xuyên, toàn diện công tác chính trị, tư tưởng trong phạm vi quản lý; bảo đảm chủ trương, nghị quyết, định hướng công tác, kế hoạch hành động đúng đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Cấp ủy đồng thời phải không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, nhất là trong điều kiện tác động ngày càng phức tạp của mạng xã hội và các nền tảng số; triển khai nghiêm các quy định của Đảng liên quan đến công tác chính trị, tư tưởng.
Đối với người đứng đầu, yêu cầu được đặt ra cụ thể hơn: chủ động nắm tình hình tư tưởng của cán bộ, đảng viên và Nhân dân; tăng cường đối thoại; kịp thời phát hiện, chỉ đạo xử lý và định hướng tư tưởng đối với những vấn đề phát sinh trong thực tiễn.
Cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy phải thực sự gương mẫu về bản lĩnh chính trị, là trung tâm đoàn kết, thống nhất ý chí và hành động; nghiêm túc tự soi, tự sửa; nêu gương về đạo đức công vụ, tác phong, kỷ luật, lối sống, tinh thần đổi mới, sáng tạo và cống hiến.
Đặc biệt, người đứng đầu phải gương mẫu, nói đi đôi với làm, làm đúng, hiệu quả; lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị làm thước đo quan trọng để đánh giá năng lực, hiệu quả lãnh đạo của cấp ủy và người đứng đầu.
Chủ động bảo vệ nền tảng tư tưởng, giữ vững định hướng chính trị
Trong điều kiện không gian mạng ngày càng tác động sâu rộng đến đời sống xã hội, Quy định số 19-QĐ/TW xác định bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên.
Yêu cầu đặt ra không chỉ là đấu tranh khi thông tin xấu độc đã xuất hiện, mà phải chủ động phòng ngừa và xây dựng thế chủ động về thông tin.
Các cấp ủy phải chủ động cung cấp thông tin chính thống, khách quan; nhận diện, dự báo, cảnh báo sớm; kịp thời phát hiện và có biện pháp ứng phó, ngăn chặn, xử lý các hành vi tán phát thông tin xấu độc trong nội bộ và trên không gian mạng.
Cùng với đó là quản lý cán bộ, đảng viên khi tham gia mạng xã hội, các nền tảng số; theo dõi, tổng hợp, đánh giá, định hướng, dự báo xu hướng diễn biến tư tưởng, dư luận xã hội trên cơ sở dữ liệu số.
Công tác bảo vệ bí mật của Đảng, Nhà nước, bảo vệ chính trị nội bộ cũng được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với công tác quản lý cán bộ, đảng viên.
Qua đó, công tác chính trị, tư tưởng từng bước hình thành phương thức nắm tình hình từ sớm, dự báo từ sớm, định hướng từ sớm và xử lý kịp thời, thay vì chỉ phản ứng khi vấn đề đã trở nên phức tạp.
Kỷ luật, kỷ cương phải trở thành yêu cầu thường xuyên
Điều 7 của Quy định số 19-QĐ/TW nhấn mạnh trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng trong việc đề cao và giữ vững các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình; giữ vững kỷ luật, kỷ cương.
Cùng với giáo dục, bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, phải nâng cao ý thức tổ chức, kỷ luật cho cán bộ, đảng viên; tăng cường năng lực nhận diện và đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng.
Cấp ủy các cấp có trách nhiệm thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện công tác chính trị, tư tưởng, những điều đảng viên không được làm và chuẩn mực đạo đức cách mạng; theo dõi, đánh giá việc cam kết tu dưỡng, rèn luyện, phấn đấu hằng năm của cán bộ, đảng viên.
Đồng thời, cấp ủy và người đứng đầu phải chịu trách nhiệm quản lý, kiểm soát công tác tuyên truyền, kỷ luật phát ngôn và việc sử dụng các nền tảng số của cơ quan, đơn vị và cán bộ, đảng viên thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm thông tin đúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Từ đó, kỷ luật, kỷ cương không chỉ được đặt trong hoạt động của tổ chức đảng mà còn được yêu cầu thể hiện trong môi trường số và trong từng hành vi, phát ngôn của cán bộ, đảng viên.
Cán bộ, đảng viên phải biến nhận thức thành trách nhiệm và hành động
Một quy định dù đầy đủ đến đâu cũng chỉ thực sự phát huy giá trị khi được cụ thể hóa bằng hành động của từng tổ chức đảng và mỗi cán bộ, đảng viên.
Quy định số 19-QĐ/TW đặt yêu cầu xây dựng bản lĩnh chính trị, ý thức tổ chức, kỷ luật, kỷ cương; nâng cao trách nhiệm nêu gương; chú trọng tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất, đạo đức, lối sống và tinh thần trách nhiệm.
Cán bộ, đảng viên phải chủ động học tập, nâng cao nhận thức; chấp hành các quy định của Đảng; có trách nhiệm trong phát ngôn, sử dụng mạng xã hội và các nền tảng số; đồng thời phải thể hiện tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
Nêu gương vì thế không chỉ là yêu cầu về lời nói, mà phải được thể hiện bằng tác phong, thái độ, kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao.
Đối với chi bộ, yêu cầu nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên đề, bồi đắp lý tưởng cách mạng, rèn luyện phẩm chất, bản lĩnh chính trị vững vàng cho cán bộ, đảng viên cũng được đặt ra rõ ràng; trong đó sự chuyển biến về tinh thần, thái độ, ý thức trách nhiệm, sự sáng tạo, đột phá và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ là những tiêu chí quan trọng.
Từ nhận thức đến hành động, từ yêu cầu đến kết quả thực chất
Quy định số 19-QĐ/TW đặt ra một yêu cầu xuyên suốt: công tác chính trị, tư tưởng phải đổi mới cả nội dung, phương thức và cách tổ chức thực hiện, phù hợp với những thay đổi nhanh chóng của thực tiễn.
Đó là sự kết hợp giữa giữ vững nguyên tắc và đổi mới phương thức; giữa giáo dục, thuyết phục và chủ động nắm bắt, định hướng; giữa công tác chính trị, tư tưởng với tổ chức, cán bộ, kiểm tra, giám sát, dân vận và bảo vệ chính trị nội bộ; giữa phương thức truyền thống với ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn.
Quan trọng hơn, Quy định đặt công tác chính trị, tư tưởng trong mối quan hệ trực tiếp với kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị và sự chuyển biến thực chất của tổ chức, cán bộ, đảng viên.
Vì vậy, Quy định số 19-QĐ/TW không chỉ đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng công tác chính trị, tư tưởng, mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới cách lãnh đạo, cách tổ chức thực hiện và trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên trong môi trường mới.
Hiểu sâu, hành động đúng, làm đến cùng phải trở thành yêu cầu xuyên suốt để đưa những nội dung của Quy định vào thực tiễn, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, củng cố niềm tin và tạo động lực thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị trong giai đoạn mới.