Thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, gắn với Kế hoạch số 44-KH/ĐU của Đảng ủy Sở Nông nghiệp và Môi trường và Kế hoạch số 133-KH/CB của Chi bộ, Chi ủy Ban quản lý Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm đã tập trung lãnh đạo chuyển tinh thần nghị quyết thành các nhiệm vụ cụ thể: tăng cường tuần tra, bảo vệ nguồn lợi; đẩy mạnh nghiên cứu, phục hồi hệ sinh thái; đổi mới truyền thông biển, đảo; phát huy vai trò cộng đồng, doanh nghiệp và du khách trong bảo vệ môi trường.
Từ nghị quyết đến chương trình hành động cụ thể: Với đặc thù là đơn vị trực tiếp quản lý khu bảo tồn có cả hợp phần rừng và biển, Chi bộ xác định việc thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW không dừng ở quán triệt nhận thức mà phải được thể hiện bằng kết quả chuyên môn, sản phẩm truyền thông và sự chuyển biến trong hành vi của cộng đồng. Kế hoạch số 133-KH/CB ngày 09/8/2026 đã đặt yêu cầu 100% đảng viên được quán triệt; tổ chức ít nhất 01 sinh hoạt chuyên đề mỗi năm; xây dựng ít nhất 01 mô hình, sáng kiến hoặc sản phẩm truyền thông số tiêu biểu; phấn đấu có tối thiểu 04 sản phẩm truyền thông về biển, đảo, bảo tồn thiên nhiên, môi trường biển hoặc kinh tế biển xanh. Trên cơ sở đó, Chi ủy gắn nhiệm vụ tuyên truyền biển, đảo với công tác xây dựng Đảng, quản lý hợp phần biển, bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học, công tác đối ngoại và chuyển đổi số; lấy hiệu quả thực chất, sản phẩm đầu ra và mức độ lan tỏa làm thước đo.
Giữ biển bằng tuần tra, kiểm soát và phối hợp thực thi: Công tác tuần tra, kiểm soát được duy trì thường xuyên nhằm bảo vệ nguồn lợi và các hệ sinh thái biển, giám sát việc chấp hành quy định phân vùng chức năng của Khu bảo tồn, phát hiện và phối hợp xử lý các hành vi vi phạm. Từ đầu năm 2026 đến thời điểm xây dựng bản tin, lực lượng tuần tra của Ban quản lý đã hiện diện gần 150 lượt trên biển, phát hiện và ngăn chặn 37 trường hợp vi phạm quy chế quản lý Khu bảo tồn và các quy định có liên quan; chủ yếu là khai thác không đúng vùng quy định bằng các nghề giã cào, lưới vây, câu, lặn. Trong số các trường hợp đã phát hiện, 28 trường hợp được xử phạt với tổng số tiền 66,1 triệu đồng; 07 trường hợp được nhắc nhở, cảnh cáo; 02 trường hợp không xác định được chủ thể vi phạm. Hoạt động tuần tra đồng thời góp phần phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), ngăn chặn các ngư cụ có nguy cơ gây tổn hại rạn san hô, thảm cỏ biển và giữ gìn an ninh, trật tự, an toàn cho hoạt động dân sinh, du lịch trên đảo.
Công tác tuần tra, kiểm soát hoạt động khai thác trên vùng biển Cù Lao Chàm.
Đổi mới truyền thông, đưa trách nhiệm bảo vệ biển đến cộng đồng: Một điểm nổi bật trong triển khai Nghị quyết số 20-NQ/TW là đổi mới phương thức truyền thông theo hướng trực quan, đa nền tảng và gắn với từng nhóm đối tượng. Nội dung tuyên truyền được triển khai từ Bến du lịch Cửa Đại đến các điểm dừng chân trên đảo, hướng đến du khách, doanh nghiệp du lịch, chủ phương tiện và ngư dân; tập trung vào bảo vệ nguồn lợi, hệ sinh thái, giảm rác thải, du lịch xanh và ứng xử có trách nhiệm với môi trường biển. Mô hình dân vận “Du khách và ngư dân mang rác thải về bờ” đã thu hút 175 ngư dân Cù Lao Chàm và 26 doanh nghiệp tham gia ký cam kết. Kết quả này thể hiện cách làm gắn công tác dân vận với nhiệm vụ bảo tồn, từng bước đưa trách nhiệm bảo vệ môi trường trở thành hành động tự giác của cộng đồng và các chủ thể tham gia hoạt động du lịch.
Tuyên truyền, vận động ngư dân xã Tân Hiệp tham gia Cuộc vận động “Du khách và ngư dân mang rác thải về bờ”.
Truyền thông số tiếp tục được mở rộng. Trang thông tin điện tử của đơn vị đã đăng 130 tin, bài, đạt hơn 4.300 lượt xem; Fanpage đăng 153 tin, bài, đạt hơn 675.000 lượt xem; 74 lượt tin, bài về hoạt động của Ban được các cơ quan báo chí đăng tải. Hoạt động phát thanh duy trì 02 lần/tuần, kết hợp truyền thông trực tiếp tại 03 thôn của xã Tân Hiệp. Kênh Visit Chàm Island đăng 81 nội dung trên Facebook và TikTok, đạt 307.786 lượt xem; hệ thống mã QR tại các điểm tham quan ghi nhận khoảng 6.120 lượt quét. Các kết quả trên phù hợp định hướng của Kế hoạch số 133-KH/CB về chuyển từ tuyên truyền một chiều sang sản phẩm trực quan, kể chuyện bằng dữ liệu và hình ảnh; tăng sử dụng video, infographic, bản đồ số, dữ liệu quan trắc và các nền tảng số trong công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển, đảo.
Kênh truyền thông số Visit Chàm Island góp phần quảng bá hình ảnh biển, đảo Cù Lao Chàm.
Khoa học và phục hồi hệ sinh thái - nền tảng của quản trị biển bền vững: Song song với tuần tra và truyền thông, Chi ủy xác định nghiên cứu khoa học, quan trắc và phục hồi hệ sinh thái là nền tảng để nâng cao chất lượng quản trị biển. Kết quả quan trắc năm 2026 ghi nhận độ phủ san hô sống trung bình toàn vùng đạt 53,58%, trong đó san hô cứng đạt 30,14% và san hô mềm đạt 23,44%. Trong giai đoạn 2021-2026, độ phủ san hô sống nhìn chung duy trì tương đối ổn định. Độ phủ thảm cỏ biển trung bình toàn vùng đạt 10,22%, song đã xuất hiện suy giảm tại một số khu vực. Công tác phục hồi thảm cỏ biển được triển khai bằng hai phương pháp: trồng theo túi bầu và cấy trực tiếp trên nền đáy, với tổng diện tích khoảng 1.000 m². Kết quả bước đầu cho thấy tín hiệu phục hồi tích cực, góp phần nâng cao khả năng chống chịu của hệ sinh thái, bảo tồn nguồn lợi thủy sản và giữ gìn cảnh quan phục vụ phát triển du lịch sinh thái lâu dài.
Phục hồi thảm cỏ biển: khu vực trồng ban đầu và sinh trưởng sau thời gian theo dõi.
Bên cạnh đó, hoạt động điều tra tổng thể đa dạng sinh học biển trong Khu bảo tồn năm 2026 đang được xử lý số liệu và hoàn thiện báo cáo. Các kết quả điều tra, quan trắc, giám sát và phục hồi hệ sinh thái sẽ tiếp tục cung cấp cơ sở khoa học cho quản lý tài nguyên biển, điều chỉnh biện pháp bảo tồn và xây dựng sản phẩm truyền thông có căn cứ.
Tiếp tục tạo chuyển biến bằng sản phẩm cụ thể: Từ những kết quả bước đầu, Chi bộ xác định ba hướng trọng tâm cần tiếp tục đẩy mạnh trong thời gian tới. Thứ nhất, nâng cao hiệu quả tuần tra, kiểm soát, phối hợp xử lý vi phạm và bảo vệ nghiêm các khu vực hệ sinh thái nhạy cảm. Thứ hai, mở rộng nghiên cứu, quan trắc và phục hồi rạn san hô, thảm cỏ biển; tăng ứng dụng khoa học - công nghệ và dữ liệu số trong giám sát tài nguyên. Thứ ba, tiếp tục đổi mới truyền thông, hình thành các sản phẩm số có tính nhận diện, dễ tiếp cận, có khả năng sử dụng lâu dài và lan tỏa tới cộng đồng, ngư dân, doanh nghiệp, du khách. Chi bộ cũng tiếp tục gắn thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW với phong trào thi đua chuyên đề “Thi đua đổi mới, sáng tạo trong công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển, đảo”; chú trọng phát hiện, biểu dương những tập thể, cá nhân có sáng kiến, cách làm hiệu quả; đồng thời tăng kiểm tra chất lượng, tính chính xác, bản quyền dữ liệu, hình ảnh và yêu cầu bảo mật trước khi công bố sản phẩm truyền thông. Với phương châm biến nghị quyết thành hành động cụ thể, Chi bộ Ban quản lý Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm tiếp tục phát huy vai trò hạt nhân lãnh đạo, gắn công tác xây dựng Đảng với nhiệm vụ chuyên môn; góp phần bảo vệ tài nguyên, môi trường biển, giữ gìn giá trị Cù Lao Chàm - Hội An và đóng góp thiết thực vào mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, phát triển bền vững từ biển.