Mệnh lệnh từ đạo lý "Uống nước nhớ nguồn".
Lịch sử dân tộc Việt Nam được viết nên bằng lòng yêu nước, ý chí quật cường và sự hy sinh của biết bao thế hệ. Hàng triệu người con ưu tú đã ngã xuống trên khắp các chiến trường để đất nước có được độc lập, thống nhất, hòa bình và phát triển như hôm nay. Mỗi tấc đất bình yên hôm nay đều thấm đẫm mồ hôi, máu xương và tuổi xuân của những người đã lựa chọn hy sinh vì Tổ quốc.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng vẫn còn hàng chục nghìn liệt sĩ chưa được quy tập hoặc chưa xác định được danh tính. Đó không chỉ là nỗi trăn trở của thân nhân các Anh hùng liệt sĩ mà còn là món nợ ân tình của cả dân tộc đối với những người đã hiến dâng cuộc đời mình cho non sông.
Có những quốc gia khép lại chiến tranh khi tiếng súng ngừng vang. Nhưng với Việt Nam, chiến tranh chỉ thật sự khép lại khi những người đã ngã xuống được trở về trong vòng tay gia đình và trong lòng Đất Mẹ. Bởi vậy, suốt gần tám mươi năm qua, công tác "Đền ơn đáp nghĩa", "Uống nước nhớ nguồn", tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ luôn được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm, trở thành trách nhiệm chính trị, đạo lý và tình cảm thiêng liêng của cả dân tộc.
Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" được triển khai với quyết tâm chính trị rất cao. Đây không đơn thuần là một kế hoạch hành động hay một đợt cao điểm mang tính thời điểm, mà là sự tiếp nối nhất quán chủ trương của Đảng và Nhà nước trong việc chăm lo người có công với cách mạng; là sự hội tụ của trách nhiệm lịch sử, đạo lý dân tộc và khát vọng đưa những người con của Tổ quốc trở về với gia đình, quê hương.
Chiến dịch "500 ngày đêm" không chỉ mang ý nghĩa của một nhiệm vụ chính trị đặc biệt, mà còn là biểu tượng sinh động của đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", là lời hứa thiêng liêng của đất nước đối với những người đã ngã xuống và là mệnh lệnh từ lương tri, từ trái tim của cả dân tộc Việt Nam.
Hành trình của trách nhiệm, nghĩa tình và niềm tin
Càng lùi xa chiến tranh, hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ càng đối mặt với nhiều khó khăn. Những nhân chứng lịch sử ngày một ít đi, dấu tích chiến trường bị thời gian và thiên nhiên xóa nhòa, nhiều địa danh đã đổi thay sau hàng chục năm. Mỗi cuộc tìm kiếm vì thế không chỉ là cuộc chạy đua với thời gian mà còn là hành trình của ý chí, trách nhiệm và niềm tin.
Điểm đặc biệt của Chiến dịch "500 ngày đêm" là sự huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, kết hợp chặt chẽ với những thành tựu của khoa học và công nghệ hiện đại. Từ việc khai thác tư liệu lịch sử, đối chiếu bản đồ tác chiến, kết nối cơ sở dữ liệu đến ứng dụng công nghệ giám định ADN, tất cả đều hướng tới một mục tiêu chung: Tìm thêm một người con của Tổ quốc, xác định thêm một danh tính và thắp lên thêm một niềm hy vọng cho những gia đình đã mòn mỏi chờ đợi suốt nhiều thập kỷ.
Nhưng trên tất cả, điều làm nên chiều sâu nhân văn của hành trình ấy vẫn là con người. Có những cựu chiến binh tuổi đã ngoài tám mươi vẫn lặng lẽ trở lại chiến trường xưa, lần theo từng con suối, triền đồi, cánh rừng để chỉ lại nơi đồng đội đã ngã xuống. Có những cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ quy tập nhiều tháng băng rừng, vượt suối, kiên trì đào từng lớp đất đá với niềm tin chưa bao giờ tắt. Có những nhà khoa học miệt mài trong phòng thí nghiệm, nâng niu từng mẫu sinh phẩm nhỏ bé với mong muốn trả lại tên cho những người đã hy sinh vì Tổ quốc. Mỗi người một nhiệm vụ, một cách cống hiến, nhưng tất cả đều gặp nhau ở lòng biết ơn và trách nhiệm đối với những người đã ngã xuống.
Phía sau mỗi hài cốt được quy tập, mỗi danh tính được xác định là biết bao năm tháng kiếm tìm, biết bao nỗi nhớ và sự chờ đợi của gia đình. Đó không chỉ là sự trở về của một người lính sau chiến tranh, mà còn là sự trở về của một cái tên, một quê hương, một phần ký ức của dân tộc. Có những người mẹ đã không kịp đón con trở về, có những người vợ đã bạc trắng mái đầu trong ngóng đợi, có những người con chỉ đến khi tóc đã điểm bạc mới được đứng trước phần mộ của cha mình để gọi trọn hai tiếng "Cha ơi!". Những cuộc đoàn tụ sau gần tám mươi năm ấy là minh chứng xúc động cho sức sống bền bỉ của đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" trong lòng dân tộc Việt Nam.
Điều thiêng liêng nhất của hành trình ấy không chỉ là đưa một người lính trở về với quê hương, mà còn là trả lại cho Tổ quốc một người con, trả lại cho lịch sử một cái tên và trả lại cho một gia đình quyền được thắp nén hương trên chính phần mộ của người thân mình. Đó cũng chính là ý nghĩa nhân văn sâu sắc nhất của Chiến dịch "500 ngày đêm" – một hành trình được khởi nguồn từ trách nhiệm, được tiếp sức bởi nghĩa tình và được soi sáng bởi niềm tin rằng không có sự hy sinh nào bị lãng quên, không có người con nào của Tổ quốc bị bỏ lại phía sau.
Viết tiếp câu chuyện hòa bình
Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" rồi sẽ hoàn thành theo kế hoạch. Nhưng hành trình tri ân của dân tộc sẽ không dừng lại sau 500 ngày, cũng không khép lại khi người liệt sĩ cuối cùng được trở về. Bởi tri ân không chỉ là tìm kiếm những người đã khuất, mà còn là gìn giữ và phát huy những giá trị mà các thế hệ đi trước đã đánh đổi bằng máu xương để vun đắp nên.
Lịch sử đã trao cho thế hệ cha anh sứ mệnh giành độc lập, thống nhất đất nước bằng lòng quả cảm và sự hy sinh. Hôm nay, lịch sử đặt lên vai thế hệ chúng ta một sứ mệnh khác: giữ gìn hòa bình, xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh và hùng cường. Đó là sự tiếp nối tự nhiên của truyền thống yêu nước, là cách thiết thực nhất để tri ân những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.
Trong giai đoạn đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, lòng yêu nước không chỉ được thể hiện nơi biên cương hay trong những thời khắc cam go, mà còn được khẳng định bằng tinh thần trách nhiệm trong lao động, học tập, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và tận tụy phụng sự Nhân dân. Mỗi cán bộ, đảng viên, công chức hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; mỗi nhà khoa học cống hiến cho sự phát triển của đất nước; mỗi doanh nhân tạo thêm việc làm; mỗi người dân sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật... đều đang góp phần viết tiếp câu chuyện hòa bình bằng chính hành động của mình.
Đối với đội ngũ cán bộ, công chức ngành Kho bạc Nhà nước, trách nhiệm ấy càng được thể hiện rõ trong từng nhiệm vụ hằng ngày. Quản lý an toàn, minh bạch và hiệu quả từng đồng ngân sách quốc gia; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số; nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp; xây dựng nền tài chính công hiện đại, công khai và liêm chính... không chỉ là yêu cầu của công cuộc đổi mới mà còn là cách tri ân thiết thực đối với những thế hệ đã hy sinh để đất nước có được nền hòa bình và điều kiện phát triển như hôm nay. Phía sau mỗi công trình, mỗi ngôi trường, mỗi bệnh viện, mỗi cây cầu được đầu tư từ ngân sách nhà nước là khát vọng về một Việt Nam phồn vinh, hùng cường – khát vọng mà các thế hệ đi trước đã gửi lại bằng chính cuộc đời mình.
Gần tám mươi năm đã trôi qua kể từ Ngày Thương binh - Liệt sĩ đầu tiên, nhưng ngọn lửa của đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" vẫn được gìn giữ và lan tỏa qua từng thế hệ người Việt Nam. Đó không chỉ là những nén hương trong mỗi dịp Tháng Bảy, những phút mặc niệm hay những vòng hoa tri ân, mà còn được thể hiện bằng những chủ trương đúng đắn của Đảng, chính sách nhân văn của Nhà nước và bằng trách nhiệm của mỗi người đối với lịch sử, với những người có công và với tương lai của đất nước.
Một ngày nào đó, khi người chiến sĩ cuối cùng còn nằm lại trên những chiến trường xưa của Tổ quốc hay trên đất bạn được trở về với tên gọi của mình, trở về trong vòng tay gia đình và trong lòng Đất Mẹ, khi ấy hành trình tri ân của dân tộc mới thật sự trọn vẹn. Nhưng cho đến ngày ấy, lời hứa của đất nước vẫn sẽ được tiếp nối.
Bởi sau gần tám mươi năm, đất nước vẫn đi tìm những người con của mình. Không chỉ để đưa các Anh trở về, mà còn để nhắc nhở mỗi thế hệ hôm nay và mai sau rằng: hòa bình, độc lập và sự phát triển của đất nước được đánh đổi bằng sự hy sinh của biết bao người con ưu tú. Sống xứng đáng với sự hy sinh ấy chính là cách tri ân sâu sắc và bền vững nhất.